دی ۲۴۱۳۸۸
 

گورستان خالد نبی

 جایی در دوردستهای شمال گلستان بر روی تپه ماهوره ای سبز گورستانی باستانی با منظره خیره کننده و عجیب قرار دارد که آدمی را به اسرار همچنان ناشناخته تاریخ باز میگرداند، گورستانی با سنگ قبرهای منحصر به فرد و بی نظیر که تا ۵ متر قد دارند و هنوز قدمت دقیق آنها معلوم نیست.

سنگ مزارهای گورستان «خالد نبی » که طول آنها حداقل بین نیم تا حداکثر ۵ متر است با قطری بیش از ۵۰ سانتیمتر و وزنی بالغ بر ۲ تن به صورت ایستاده و در شکل هایی تجریدی از سنگ یکپارچه حجاری و تراشیده شده است. این سنگ مزارها که تعداد آنها به حدود ۶۰۰ عدد می رسد در منطقه های کوهستانی در شمال شرق استان گلستان قراردارد و منظره ای رازآلود را به تصویر کشیده اند.

علیرضا حصارنوی باستان شناس استان گلستان برداشت و نظرش را که در نتیجه پژوهش های میدانی و مطالعه در کتا بها و گزارشات کسب کرده بازگو کرده و می گوید:

 سنگ مزارهای این گورستان را که از سنگ های یکپارچه تراشیده شده به سه دسته کلی می توان تقسیم کرد که دسته اول سنگ مزارها استوانه ای بلند، مستقیم و عمود است که بدنه و مقطع مدور آنها گاهی با شکلی شبیه شمع کوچک حجاری شده و برخی از آنها را در انتها به شکل شبکلاه یا کلاهخود تراشیده اند. ارتفاع آنها حداقل یک متر تا حداکثر پنج متر و ارتفاع مرئی آنها از سطح زمین در این گروه از سنگ مزارها از ۶۰ سانتی متر تا حداقل ۴ متر می رسد و احتمال می رود برای گور مردان ساخته شده باشد.گورستان خالد نبی

وی در مورد نوع دوم از سنگ قبرها می گوید: سنگ مزارهایی صلیبی شکل و یا به صورت نیمکره که اندازه آنها کوتاه تر از سنگ مزارهای گروه اول است مقطعی مستطیل شکل دارد که در قسمت پهن و گرد از بالا به پایین آویخته شده است. نمونه هایی از آنها انسان هایی را در ذهن تداعی می کند که ایستاده و دست به کمر زده اند که احتمالاً مربوط به گور زنان بوده و در نوع خود بی نظیر هستند.

سنگ مزار هایی که به شکل شاخ قوچ ساخته شده اند دسته سوم هستند که به گفته حصارنوی از حیث تعداد سنگ مزارهای دسته سوم کمتر از دو دسته دیگر یافت می شود. به اعتقاد وی در فرهنگ قدیمی ترکمن ها قوچ مظهر قدرت، فرمانروایی، احترام و برکت است و نقش شاخ قوچ متداول ترین نماد ترکمن است که این نقش را در سنگ مزارها، سر ستون خانه ها، در بافته ها، گلیم و بخصوص در نقش نمدها به اشکال مختلف و بسیار زیبا طراحی کرده اند.

عموم سنگ مزارهای خالد نبی بدون کتیبه و نوشتار هستند و تمامی آنها به شکل های مختلف انسانی و تجریدی تراش خورده اند؛ از این رو این باستان شناس گلستانی تحلیل و تفسیر سنگ مزارهای خالد نبی را دشوار می خواند و هرگونه اظهار نظر در این خصوص را تا پیش از انجام یک برنامه علمی و روشمند نظیر گمانه زنی و کاوش باستان شناسی سخت می داند و می گوید: تعیین قدمت و ارائه یک تاریخ برای زیارتگاه ها و بخصوص گورستان بایستی با احتیاط صورت گیرد.

در منطقه خالد نبی کلاله سه زیارتگاه و بقعه وجود دارد، که هر یک در گوشه ای از کوه آرام گرفته اند که حصار نوی قرار گرفتن آنها در ارتفاعات بلند و در مسیر صعب العبور را دلیل بر قدمت آنها می داند و می افزاید: این زیارتگاه های ساده برای تعیین تاریخ و قدمت هیچ مساعدت زمانی مشخص را ارائه نمی دهند. شیوه معماری، فنون و مصالح به کار رفته در ساخت آنها به سبک معاصر است و بر اساس مطالبی که به زبان فارسی نوشته شده و در داخل زیارتگاه موجود است، قبر اصلی، قبری ساده و فاقد کتیبه بوده است. وی می گوید: قدمت و تاریخ سنگ مزارها در گورستان خالد نبی نامشخص و مبهم است. اکثر سنگ مزارها ساده و فاقد کتیبه هستند. چنانچه نوشتاری هم بر روی آنها حجاری شده بود، به مرورزمان فرسوده و تخریب شده است اما با توجه به یافته ها و مواد فرهنگی که باستان شناسانی همچون دکتر ستوده و جبرئیل نوکنده جمع آوری کرده اند قدمت آنها به دوره اسالمی سده های ۶ تا ۸ هجری می رسد و نظر به زمان حیات خالد نبی احتمالاً این گورستان متعلق به دوره اسالنی دوره میانی تا دوره متأخر اسالمی باشد.

 این گورستان که بی شک یکی از قدیمی ترین گورستان های کشور با سنگ مزارهای بسیار منحصر به فرد و بی نظیر به شمار می آید از نظر این باستان شناس گلستانی به تنهایی میدان کار پژوهشی بزرگی برای پژوهشگران تاریخ، باستان شناسی، مردم شناسی، مرمت آثار، زمین شناسی، جغرافی، زیست، جانور شناسی و گیاه شناسی است که متأسفانه به مرور زمان در حال خرابی و ویرانی است. مجموعه گورستان و زیارتگاه خالد نبی درمنطقه کوهستانی، در فاصله ۹۰ کیلو متری شمال شرق شهرستان گنبد کاووس و بر فراز قله کوه «گوگجه داغ »که در بین مردم به «قله قدرت » نیز معروف است قرار گرفته و حدود ۷۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد . گورستان خالد نبی در شرق بقعه عالم بابا و بر روی یک رشته تپه های خاکی که ارتفاع آن به مراتب از ارتفاع محل زیارتگاه خالد نبی کمتر است واقع شده است. این گورستان در کنار آرامگاهی متعلق به خالد نبی غیث بن سنان یکی از پیغمبران بعد از حضرت عیسی (ع) قراردارد که در کتاب ناسخ التواریخ در مورد او آمده : خالد بن سنان شش هزار و ۱۲۳ سال بعد از حضرت آدم (ع) و در سال ۵۳۰ میلادی بر تخت نبوت نشسته و مردم زمان خود را به شریعت حضرت اسماعیل ذبیح الله (ع) دعوت کرده است.گورستان خالد نبی

راه ارتباطی مزار خالد نبی کوهستانی بوده، ولی از طریق کلاله و تمرقره قوزی تا آن محل راه دشواری نیست، اما به دلیل دوری راه و فقدان وسیله نقلیه و کمبود تسهیلات رفاهی در محل و همچنین گرمای شدید تابستان و سرمای زمستان، بهترین زمان برای دیدار ماه های فروردین و اردیبهشت است .

گورستان خالد نبی و مجموعه های وابسته به آن در سال ۸۰ در فهرست آثار ملی کشور به  ثبت ملی رسیده و تاکنون سلسله کاوش های باستان شناسی در آن انجام نشده است.

 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share and Enjoy

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
 Posted by at 2:49 ب.ظ

  ۶ Responses to “گورستان خالد نبی”

  1. hey
    that’s really really interesting
    original nature and mysterious place

    tanx alot

  2. If you want to buy real estate, you would have to receive the home loans. Furthermore, my brother always utilizes a small business loan, which is the most reliable.

  3. I do believe all of the concepts you’ve introduced on your post. They are really convincing and will definitely work. Still, the posts are too brief for novices. May just you please prolong them a bit from subsequent time? Thank you for the post.

  4. According to my own monitoring, thousands of people all over the world get the personal loans from good creditors. Therefore, there’s a good possibility to find a sba loan in all countries.

  5. Thank you for your superb knowledge referring to this post. Could you help to find the custom thesis service or dissertation writing service to buy the thesis project from?

  6. Nowadays men have a good chance to use the thesis writing services , which can write good enough thesis title close to this good post. But I propose to find the famous custom dissertation services to buy dissertations from.

 Leave a Reply

(required)

(required)

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>